11-09-2025 23:15:39
Zonguldak ilinin Karadeniz kıyısında yer alan Alaplı, tarihi derinliği, doğal güzellikleri ve stratejik konumuyla bölgenin dikkat çeken ilçelerinden biridir. İlçenin bilinen ilk yerleşimcileri, Orta Çağ’da Karadeniz’de etkin olan Cenevizlilerdir. Zengin ticaret ağları sayesinde bölgeye yerleşen Cenevizliler, uzun yıllar boyunca Karadeniz’in kuzey ve güney kıyılarında güçlü limanlar kurmuşlardır. Alaplı da bu ağın önemli bir halkası olmuştur.
1326 yılında, Osmanlı Padişahı Orhan Gazi tarafından Hereklea (günümüzdeki Karadeniz Ereğli) fethedildiğinde, bölgede kullanılan atların kırmızıya çalan “al” renkte olması nedeniyle buraya "Alatlı" isminin verildiği rivayet edilir. Zamanla bu isim halk dilinde değişime uğrayarak bugünkü Alaplı adını almıştır. İlçe halkının kökeni ise, göç yolları ve rivayetlere göre, Karamanoğulları Beyliği'nin kıvırcık boyuna dayanmaktadır.
Coğrafi olarak Zonguldak-Düzce karayolu üzerinde, Karadeniz Ereğli ile Akçakoca arasında yer alan Alaplı, uzun yıllar Karadeniz Ereğli ilçesine bağlı bir bucak statüsündeydi. Ancak 4 Temmuz 1987 tarih ve 3392 sayılı yasa ile ilçe statüsü kazandı. 14 Eylül 1988 tarihinde ise resmen ilçe olarak kuruldu.
Bugün Alaplı’da biri ilçe merkezi, diğeri Gümeli olmak üzere iki belediye bulunmaktadır. Alaplı Belediyesi’ne bağlı 5, Gümeli Belediyesi’ne bağlı 4 mahalle ve toplam 52 köy yer almaktadır. Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2020 yılı ADNKS verilerine göre ilçede 21.655 erkek ve 21.885 kadın olmak üzere toplam 43.540 kişi yaşamaktadır. 2019 yılına göre 311 kişilik bir azalma söz konusudur.
Alaplı, I. derece deprem kuşağı üzerinde, 41°53' kuzey enlemi ve 31°25' doğu boylamında yer alır. İlçeyi ikiye ayırarak Karadeniz'e dökülen Alaplı Çayı, bölgenin hem coğrafi hem de kültürel kimliğinde önemli bir yere sahiptir. İlçenin en yüksek noktası olan Bakacaklıyayla Tepesi, 1.637 metre yüksekliğiyle bölgeye hâkim bir konumdadır.
Ekonomik yapısında ERDEMİR ve Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) gibi büyük kuruluşların yanı sıra, kamu kurumları, küçük ve orta ölçekli sanayi işletmeleri önemli istihdam alanları sunmaktadır. Ayrıca bölge halkının en önemli geçim kaynaklarından biri de fındık tarımıdır. Verimli topraklarda yetişen fındık, hem iç tüketim hem de ihracat açısından büyük değer taşır.
Doğal yapısı, yeşil alanları, tarihi geçmişi ve gelişen sanayisi ile Alaplı, Zonguldak’ın hem geçmişini yansıtan hem de geleceğe umutla bakan dinamik ilçelerinden biri olmaya devam etmektedir.